# **ಕನ್ನಡ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್: ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿರುವ 56 ವರ್ಷಗಳ ನೀರಾವರಿ ಆಕ್ರೋಶ**
56 ವರ್ಷಗಳ ಕಣ್ಣೀರು, 11 ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ ಕನಸು: ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ-ಬೀದರ್-ಯಾದಗಿರಿ ರೈತರ ಒಡಲ ಕರುಳು ಹಿಂಡುವ ಬವಣೆಗೆ ಸಿಗುವುದೇ ಮುಕ್ತಿ?**
**1972ರ ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಯೋಜನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೊಲ ಕ್ಕೆ ತಲುಪದೆ ಮರೀಚಿಕೆ; 2026ರ ಭೀಕರ ಬರದಲ್ಲಾದರೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಆಡಳಿತಶಾಹಿ? ‘VB-G RAM G’ ಯೋಜನೆ ಬಳಕೆಗೆ ಅನ್ನದಾತರ ದಿಟ್ಟ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ!
**ಕನ್ನಡ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಡೆಸ್ಕ್, ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ:**
ನೆಲ ಬಿರಿದಿದೆ, ಒಡಲು ಉರಿದಿದೆ; ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಕ್ಕಳು ಎದೆಯೊಳಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಆ ನೋವಿನ ಕಥೆ ಕೇಳಿದರೆ ಎಂತಹ ಕಲ್ಲುಹೃದಯವೂ ಕರಗದೆ ಇರದು. 1972-73ರ ಕರಾಳ ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿಂದ ರೈತರ ದಾಹ ತಣಿಸಲು, ಒಣಭೂಮಿಗೆ ಹಸಿರು ಹೊದಿಸಲು 11 ಮಧ್ಯಮ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬರೋಬ್ಬರಿ 56 ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದರೂ, ಆಡಳಿತಶಾಹಿಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಲುವೆಗಳ ಜಾಲ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ನೀರಿದ್ದರೂ ಬಾಯಾರಿದ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹರಿಸಲಾಗದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರೂರ ಅಣಕಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಭಾಗದ ಕೃಷಿಕರು ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
### **ವ್ಯಾಪ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು, ಆದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೇಕೆ? ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಅಪೂರ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಕರಾಳ ನೋಟ:**
ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಲೆಕ್ಕವಿದೆ, ಆದರೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹನಿ ನೀರಿಗೂ ಹಾಹಾಕಾರವಿದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತು ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ಶಾಪವಾಗಿರುವ ಆ 11 ಜೀವನಾಡಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
* **ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ:**
* **ಭೀಮಾ ಏತ ನೀರಾವರಿ (ಅಫಜಲಪುರ):** ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿದ್ದರೂ ಕಾಲುವೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ದಡದ ರೈತನಿಗೇ ದಕ್ಕದ ಸ್ಥಿತಿ.
* **ಅಮರ್ಜಾ (ಆಳಂದ):** ಗಡಿಭಾಗದ ರೈತರ ಬದುಕಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಯೋಜನೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಡತದಲ್ಲೇ ನಲುಗುತ್ತಿದೆ.
* **ಚಂದ್ರಂಪಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಕೆಳ ಮುಲ್ಲಾಮಾರಿ (ಚಿಂಚೋಳಿ):** ಕಾಡಂಚಿನ ಒಣಭೂಮಿಯ ದಾಹ ತಣಿಸಬೇಕಿದ್ದ ಜಲಾಶಯಗಳ ಕಾಲುವೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ.
* **ಗಂಡೋರಿ ನಾಲಾ (ಕಮಲಾಪುರ) & ಬೆಣ್ಣೆತೊರೆ (ಚಿತ್ತಾಪುರ):** ಅಪಾರ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಿದ್ದರೂ ವಿತರಣಾ ಕಾಲುವೆಗಳ ದುಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೊನೆ ಭಾಗದ ರೈತರ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹನಿ ನೀರೂ ಮುಟ್ಟುತ್ತಿಲ್ಲ.
* **ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ:**
* **ಚುಳಕಿ ನಾಲಾ (ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ):** ಶರಣರ ನಾಡಿನ ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ಜೀವಸೆಲೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ನಾಲಾ ಕಾಮಗಾರಿ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತಿದೆ.
* **ಕಾರಂಜಾ (ಬೀದರ್):** ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಕಣ್ಣೀರು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಕಾಲುವೆ ಕಾಣದ ರೈತರ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ.
* **ಮೇಲ್ ಮುಲ್ಲಾಮಾರಿ (ಹುಮ್ನಾಬಾದ್):** ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನ ಕಳೆದರೂ ಉಪಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಮರೀಚಿಕೆ.
* **ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ:**
* **ಹತ್ತಿಕುಣಿ ಮತ್ತು ಸೌದಾಗರ್ ಯೋಜನೆಗಳು:** ದಾಹ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ದೊಡ್ಡದಿದ್ದರೂ, ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ರೈತರ ಹೊಲಗಳು ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟೇ ಉಳಿದಿವೆ.
**2026ರ ಭೀಕರ ಬರ: ಕೇವಲ ಪರಿಹಾರ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುವುದೇ?**
ವರ್ಷ 2026 ಬಂದರೂ ಅನ್ನದಾತನ ಹಣೆಬರಹ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಬರಗಾಲವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತರೆ ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗಳು ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ, ಒಣಗಿದ ಬೆಳೆಗಳು ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
ಈಗಲಾದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು, ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತಿರುವ ಈ 11 ಮಧ್ಯಮ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾಲುವೆ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು **’ತುರ್ತು ಬರಗಾಲ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿ’** ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆ, ವಿತರಣಾ ಉಪ ಕಾಲುವೆ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಸಣ್ಣ ಕಾಲುವೆಗಳ (Field Channels) ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಹೊಲದ ತನಕ ನೀರು ತಲುಪಿಸಬೇಕಿದೆ.
**ಪರಿಹಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗ: ‘VB-G RAM G’ , ಶಿಂಚಯನಿ ಯೋಜನೆಯ ಸದ್ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?
ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುದಾನದ ಕೊರತೆಯ ನೆಪ ಹೇಳಲು ಇನ್ನು ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ **ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ – ರೋಜ್‌ಗಾರ್ & ಆಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ್) – [VB-G RAM G]**ಶಿಂಚಯನಿ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ (Water Security), ಜಲಮೂಲಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚೂಣಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
* **ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿ ಸಂಗಮ:** ಈ 11 ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಉಪ ಕಾಲುವೆಗಳ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬೇಕು.
* **ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಬದುಕು:** ಇದರಿಂದ ಒಂದೆಡೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಗೆ, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಬರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಊರಲ್ಲೇ ಕೈತುಂಬ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ 56 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
**ಕನ್ನಡ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಕ್ಕೆ ಭೀಮಶೆಟ್ಟಿ ಮಕ್ಕಾ ನೇರ ಮಾತು: ನಮಗೆ ಕರುಣೆ ಬೇಡ, ಹಕ್ಕು ಕೊಡಿ!**
ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಟಲು ಹರಿಯುವಂತೆ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ 56 ವರ್ಷಗಳ ಈ ಅಪೂರ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳು ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನಾದರೂ ಆಡಳಿತಶಾಹಿ ತನ್ನ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಅನ್ನ ನೀಡುವ ರೈತನ ಬದುಕು-ಬವಣೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಅನ್ನದಾತನ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ—”ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಕಾಟಾಚಾರದ ಬರ ಪರಿಹಾರದ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡ; ನಮ್ಮ ಹೊಲಕ್ಕೆ ನೀರು ಹರಿಸಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಿ.” 2026ರ ಈ ಬರಗಾಲದಲ್ಲಾದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಈ 11 ಯೋಜನೆಗಳ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ರೈತನ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುವುದೇ?
